มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นโรคที่ต้องเฝ้าระวัง! แพทย์เตือน 4 อาหารในตู้เย็นที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะอาหารแปรรูปและอาหารเก็บไว้นาน ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพหากกินเป็นประจำ
ตู้เย็นเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ช่วยให้การเก็บรักษาอาหารสะดวกขึ้นอย่างมาก หลายครอบครัวจึงนิยมซื้อผัก เนื้อสัตว์ และวัตถุดิบต่าง ๆ มาเก็บไว้ล่วงหน้า เพื่อประหยัดเวลาและลดความถี่ในการออกไปซื้อของ อย่างไรก็ตาม การนำอาหารทุกชนิดใส่ตู้เย็นไม่ได้หมายความว่าอาหารเหล่านั้นจะปลอดภัยตลอดไป เพราะอุณหภูมิต่ำช่วยชะลอการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์บางชนิด แต่ไม่ได้หยุดกระบวนการเสื่อมคุณภาพหรือกำจัดเชื้อโรคทั้งหมด
สิ่งที่ควรระวังจึงไม่ใช่เพียงการเก็บอาหารไว้ในตู้เย็นหรือไม่ แต่รวมถึงระยะเวลาที่เก็บ อุณหภูมิที่เหมาะสม วิธีบรรจุ และการจัดการอาหารก่อนนำมาปรุงด้วย พฤติกรรมการซื้ออาหารจำนวนมากแล้วปล่อยทิ้งไว้นานโดยไม่ตรวจสอบ อาจทำให้เกิดความเสี่ยงจากอาหารเน่าเสีย การปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ หรือสารพิษจากเชื้อราได้
บทความต้นทางได้กล่าวถึงอาหาร 4 ประเภทที่ควรใส่ใจเป็นพิเศษ ได้แก่ ผักใบเขียวที่เก็บไว้นาน เนื้อสัตว์ที่ละลายแล้วนำกลับไปแช่แข็งซ้ำ อาหารหมักดองและเนื้อแปรรูป รวมถึงธัญพืชและถั่วที่มีเชื้อรา แม้แต่ละประเภทจะมีความเสี่ยงแตกต่างกัน แต่สิ่งที่เหมือนกันคือผู้บริโภคไม่ควรคิดว่าการแช่เย็นจะทำให้อาหารปลอดภัยได้โดยไม่มีกำหนด
อาหารประเภทแรกคือผักใบเขียวที่เก็บไว้นานเกินไป หลายบ้านมักซื้อผักครั้งละมาก ๆ เพราะต้องการประหยัดค่าใช้จ่ายและลดเวลาในการไปตลาด ผักที่ซื้อมาอาจถูกนำใส่ถุงหรือกล่องแล้วเก็บไว้ในช่องแช่เย็น โดยไม่ได้ตรวจสอบสภาพทุกวัน เมื่อเวลาผ่านไป ผักอาจเริ่มเหี่ยว เปลี่ยนสี มีน้ำขัง หรือเกิดเมือกบริเวณใบและก้าน ซึ่งเป็นสัญญาณว่าคุณภาพของผักกำลังลดลง
ในผักบางชนิดมีสารไนเตรตตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นสารประกอบที่พบได้ในพืชหลายประเภท โดยเฉพาะผักใบเขียว การเปลี่ยนแปลงของไนเตรตเป็นไนไตรต์สามารถเกิดขึ้นได้ภายใต้เงื่อนไขบางอย่าง โดยมีจุลินทรีย์เข้ามาเกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปว่าผักทุกชนิดที่เก็บในตู้เย็นนานจะกลายเป็นสารก่อมะเร็ง หรือทำให้เกิดมะเร็งลำไส้โดยตรง เพราะความเสี่ยงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย และต้องพิจารณาตามหลักฐานทางวิทยาศาสตร์อย่างรอบคอบ
สิ่งที่ผู้บริโภคควรให้ความสำคัญคือการเลือกซื้อผักในปริมาณที่เหมาะสมกับการรับประทานของครอบครัว หากเป็นไปได้ควรวางแผนเมนูและซื้อผักให้พอใช้ในช่วงเวลาสั้น ๆ แทนการซื้อจำนวนมากแล้วปล่อยทิ้งไว้จนเริ่มเสื่อมสภาพ ก่อนเก็บควรคัดใบที่ช้ำหรือเน่าออก และใช้ภาชนะที่สะอาดเหมาะสมกับชนิดของผัก รวมถึงหลีกเลี่ยงการปล่อยให้มีน้ำขังจนเกิดความชื้นสะสม
เมื่อเปิดตู้เย็นควรตรวจดูผักที่เก็บไว้เป็นระยะ หากพบว่าผักมีเมือก กลิ่นผิดปกติ เน่าเปื่อย หรือมีลักษณะเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน ก็ควรทิ้งแทนการนำมาปรุงอาหารเพียงเพราะไม่อยากเสียดายเงิน การตัดส่วนที่เสียออกอาจไม่เพียงพอในกรณีที่การเน่าเสียหรือการปนเปื้อนกระจายไปยังส่วนอื่นแล้ว
อาหารประเภทที่สองคือเนื้อสัตว์ที่นำออกมาละลายแล้วแช่แข็งซ้ำ พฤติกรรมนี้พบได้ในครัวเรือนที่ซื้อเนื้อสัตว์เป็นจำนวนมากแล้วเก็บไว้ในช่องแช่แข็ง เมื่อถึงเวลาทำอาหารก็หยิบเนื้อสัตว์ทั้งก้อนออกมาละลาย แต่หลังจากใช้เพียงบางส่วนกลับนำเนื้อที่เหลือไปแช่แข็งอีกครั้ง หากทำเช่นนี้โดยไม่คำนึงถึงวิธีละลายและอุณหภูมิระหว่างการเก็บรักษา ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของอาหารได้
เมื่อเนื้อสัตว์ถูกนำออกจากช่องแช่แข็ง อุณหภูมิของเนื้อจะค่อย ๆ สูงขึ้น หากปล่อยไว้ในอุณหภูมิห้องเป็นเวลานาน แบคทีเรียที่อยู่ในอาหารอาจเพิ่มจำนวนขึ้นได้ โดยเฉพาะเมื่อเนื้ออยู่ในช่วงอุณหภูมิที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของเชื้อโรค การนำเนื้อกลับไปแช่แข็งไม่ได้ทำให้แบคทีเรียที่เพิ่มจำนวนขึ้นก่อนหน้านั้นหายไปทั้งหมด
อย่างไรก็ตาม การแช่แข็งซ้ำไม่ได้เป็นอันตรายในทุกกรณี หากเนื้อสัตว์ละลายในตู้เย็นที่มีอุณหภูมิเหมาะสมและยังคงอยู่ในสภาพปลอดภัย ก็สามารถนำกลับไปแช่แข็งได้ตามหลักความปลอดภัยของอาหาร แม้คุณภาพ เนื้อสัมผัส และรสชาติอาจลดลงจากการแช่แข็งและละลายหลายครั้งก็ตาม สิ่งสำคัญคือไม่ควรปล่อยให้เนื้อสัตว์อยู่ในอุณหภูมิห้องนานเกินไป และไม่ควรใช้วิธีดมกลิ่นเพียงอย่างเดียวเพื่อตัดสินว่าเนื้อยังปลอดภัยหรือไม่
วิธีที่ช่วยลดปัญหาได้คือแบ่งเนื้อสัตว์ออกเป็นส่วนเล็ก ๆ ตั้งแต่วันที่ซื้อ โดยคำนวณตามปริมาณที่สมาชิกในบ้านรับประทานต่อหนึ่งมื้อ จากนั้นใส่ถุงหรือกล่องสำหรับแช่แข็ง แยกประเภทและติดวันที่ให้ชัดเจน เมื่อต้องการทำอาหารก็หยิบออกมาเฉพาะส่วนที่จำเป็น วิธีนี้ช่วยลดการละลายเนื้อทั้งก้อนและลดโอกาสที่อาหารจะถูกนำออกมาวางทิ้งไว้นานโดยไม่จำเป็น
การจัดการอาหารอย่างถูกต้องตั้งแต่วันที่ซื้อจึงเป็นสิ่งสำคัญไม่แพ้การเลือกวัตถุดิบที่สดใหม่ เพราะตู้เย็นช่วยรักษาอาหารได้ในระดับหนึ่ง แต่ผู้บริโภคยังต้องรับผิดชอบต่อการจัดเก็บและการนำอาหารออกมาใช้ให้เหมาะสมด้วย
อาหารประเภทที่สามคือของหมักดองและเนื้อสัตว์แปรรูป เช่น กุนเชียง ไส้กรอก แฮม เนื้อรมควัน และผักดอง อาหารเหล่านี้เป็นสิ่งที่หลายครอบครัวนิยมเก็บไว้ในตู้เย็น เพราะสะดวกต่อการนำมาประกอบอาหาร สามารถเก็บไว้รับประทานได้หลายมื้อ และบางชนิดมีรสชาติเข้มข้นจนกลายเป็นวัตถุดิบที่ขาดไม่ได้ในครัวเรือน
อย่างไรก็ตาม การเก็บอาหารหมักดองหรือเนื้อแปรรูปไว้ในตู้เย็นไม่ได้หมายความว่าจะสามารถรับประทานได้อย่างปลอดภัยโดยไม่จำกัดเวลา ผู้บริโภคยังต้องตรวจสอบวันหมดอายุ สภาพบรรจุภัณฑ์ กลิ่น สี และลักษณะของอาหารก่อนนำมาปรุง รวมถึงต้องปฏิบัติตามคำแนะนำในการเก็บรักษาของผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด
