พบก้อนสีขาวคล้ายหนองอยู่ในเนื้อหมู เกิดอะไรขึ้นกันแน่?
เนื้อหมูเป็นวัตถุดิบที่พบได้แทบทุกครัวเรือน ไม่ว่าจะนำไปผัด ทอด ต้ม แกง หรือทำอาหารจานโปรดชนิดต่าง ๆ หลายครอบครัวเลือกซื้อเนื้อหมูจากตลาดสดและซูเปอร์มาร์เก็ตเป็นประจำ เพราะเป็นแหล่งโปรตีนที่หาซื้อง่ายและสามารถนำมาปรุงอาหารได้หลากหลาย แต่จะเกิดอะไรขึ้นหากวันหนึ่งคุณซื้อเนื้อหมูกลับมาบ้าน แล้วเมื่อใช้มีดหั่นออกเป็นชิ้น กลับพบก้อนสีขาวขุ่นคล้ายหนองซ่อนอยู่ภายในเนื้อ?
เหตุการณ์ลักษณะนี้เคยสร้างความตกใจให้กับผู้บริโภคในประเทศไทยมาแล้ว โดยมีผู้ซื้อเนื้อหมูจากห้างจำหน่ายสินค้าแห่งหนึ่งในอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก เมื่อหั่นเนื้อหมูออกมากลับพบก้อนสีขาวผิดปกติอยู่ด้านใน จึงนำภาพมาเผยแพร่เพื่อสอบถามว่าเป็นสิ่งใด และยังสามารถนำเนื้อหมูดังกล่าวไปประกอบอาหารได้หรือไม่
ภาพดังกล่าวทำให้ผู้คนจำนวนมากเกิดความกังวล บางคนสงสัยว่าเป็นพยาธิ บางคนคิดว่าอาจเป็นสารตกค้างจากการเลี้ยงสัตว์ ขณะที่อีกหลายคนกลัวว่าเนื้อหมูที่ซื้อจากตลาดอาจมีสิ่งปนเปื้อนที่มองไม่เห็น
หลังจากเกิดกระแสความกังวล กรมปศุสัตว์ได้ตรวจสอบกรณีดังกล่าวและชี้แจงว่า ลักษณะก้อนสีขาวที่พบมีความเป็นไปได้ว่าเป็นฝีหนองที่เกิดจากการอักเสบและติดเชื้อแบคทีเรีย ไม่ใช่พยาธิตัวตืดตามที่หลายคนสงสัย
ก้อนสีขาวที่อยู่ในเนื้อหมูคืออะไร?
ฝีหนองในเนื้อหมูเกิดจากกระบวนการอักเสบภายในเนื้อเยื่อ เมื่อแบคทีเรียเข้าสู่ร่างกายของสัตว์ผ่านบาดแผลหรือช่องทางต่าง ๆ ระบบภูมิคุ้มกันจะส่งเม็ดเลือดขาวเข้าไปต่อสู้กับเชื้อโรค
ระหว่างกระบวนการดังกล่าว เซลล์เม็ดเลือดขาวที่ตายแล้ว เศษเนื้อเยื่อ และจุลินทรีย์อาจรวมตัวกันจนเกิดเป็นหนอง ร่างกายของสัตว์จะสร้างเนื้อเยื่อขึ้นมาล้อมรอบบริเวณที่อักเสบ ทำให้เกิดก้อนหรือถุงฝีที่สามารถพบได้ภายในกล้ามเนื้อ
สำหรับกรณีที่เคยเป็นข่าวในประเทศไทย เจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์อธิบายว่า สาเหตุที่เป็นไปได้อาจเกี่ยวข้องกับความไม่สะอาดระหว่างการฉีดยาหรือฉีดวัคซีนให้สุกร เช่น การทำความสะอาดผิวหนังก่อนฉีดไม่เหมาะสม หรือมีเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่บริเวณที่ฉีดจนเกิดการอักเสบ
โดยปกติการฉีดยาหรือวัคซีนให้สัตว์ต้องคำนึงถึงสุขอนามัยอย่างเคร่งครัด ตั้งแต่การเตรียมอุปกรณ์ การทำความสะอาดบริเวณผิวหนัง ไปจนถึงเทคนิคการฉีดที่ถูกต้อง เพราะหากเกิดการติดเชื้อขึ้น ก็อาจทำให้เกิดก้อนฝีหนองในบริเวณเนื้อเยื่อได้
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปว่าก้อนผิดปกติทุกก้อนที่พบในเนื้อหมูเกิดจากการฉีดยา เพราะยังมีสาเหตุอื่นที่ทำให้เกิดการอักเสบหรือความผิดปกติในเนื้อเยื่อได้ การตรวจสอบตัวอย่างจริงโดยผู้เชี่ยวชาญจึงเป็นสิ่งสำคัญ
ก้อนฝีหนองแตกต่างจากพยาธิในเนื้อหมูอย่างไร?
นี่เป็นอีกหนึ่งเรื่องที่ผู้บริโภคควรรู้ เพราะก้อนสีขาวที่พบในเนื้อหมูไม่ได้หมายความว่าจะเป็นพยาธิเสมอไป
พยาธิตืดหมูมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Taenia solium โดยตัวอ่อนของพยาธิสามารถเข้าไปฝังตัวอยู่ในกล้ามเนื้อของสุกรและพัฒนาเป็นถุงซีสต์ที่มีลักษณะคล้ายเม็ดสาคูหรือเม็ดสีขาวขุ่นขนาดเล็ก
เมื่อคนรับประทานเนื้อหมูที่มีตัวอ่อนพยาธิเข้าไปโดยปรุงไม่สุก ตัวอ่อนอาจเจริญเติบโตเป็นพยาธิตัวเต็มวัยในลำไส้ได้
ดังนั้น ก้อนฝีหนองกับถุงซีสต์ของพยาธิจึงเป็นความผิดปกติคนละประเภทกัน แม้จะมีลักษณะสีขาวคล้ายกันในบางกรณี แต่ไม่สามารถใช้ภาพถ่ายเพียงอย่างเดียววินิจฉัยได้อย่างแน่นอน
สิ่งที่ผู้บริโภคควรจำไว้คือ หากพบเม็ดสีขาวใสคล้ายเม็ดสาคู หรือก้อนผิดปกติที่ฝังอยู่ในเนื้อหมู ไม่ควรนำมารับประทานโดยไม่ตรวจสอบ
พบฝีหนองในเนื้อหมูแล้วเป็นอันตรายหรือไม่?
ตามคำชี้แจงของกรมปศุสัตว์ในกรณีที่เคยเป็นข่าว ก้อนดังกล่าวเป็นฝีหนองจากการอักเสบและติดเชื้อแบคทีเรีย ไม่ใช่สารตกค้างจากยา จึงไม่ได้หมายความว่าเนื้อหมูทั้งชิ้นมีสารเคมีอันตรายสะสมอยู่
อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่แนะนำว่าไม่ควรนำส่วนที่เกิดฝีหนองไปรับประทาน เพราะบริเวณดังกล่าวอาจมีเชื้อแบคทีเรียและสิ่งปนเปื้อนสะสมอยู่ การรับประทานเข้าไปอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาทางเดินอาหาร เช่น อาการท้องเสียหรือท้องร่วง
หากพบก้อนลักษณะนี้ ควรแยกเนื้อส่วนที่ผิดปกติออกและไม่ทดลองชิม หากไม่แน่ใจว่าเนื้อส่วนอื่นปลอดภัยหรือไม่ หรือพบความผิดปกติหลายตำแหน่ง ควรเก็บผลิตภัณฑ์ไว้ในสภาพที่เหมาะสมและติดต่อผู้ขายหรือเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์เพื่อตรวจสอบ
พบสิ่งผิดปกติในเนื้อหมูควรทำอย่างไร? วิธีเลือกซื้อและปรุงอาหารให้ปลอดภัย
เมื่อทราบแล้วว่าก้อนสีขาวคล้ายหนองอาจเกิดจากการอักเสบในเนื้อเยื่อของสุกร คำถามต่อมาที่หลายคนอยากรู้คือ หากซื้อเนื้อหมูกลับบ้านแล้วพบสิ่งผิดปกติ ควรจัดการอย่างไร และจะเลือกซื้อเนื้อหมูแบบไหนเพื่อลดโอกาสพบปัญหาลักษณะนี้?
สิ่งแรกที่ควรทำคืออย่าตกใจจนเกินไป แต่ก็ไม่ควรมองข้ามความผิดปกติที่พบ เพราะเนื้อสัตว์เป็นอาหารที่ต้องผ่านการตรวจสอบและจัดการอย่างถูกสุขลักษณะก่อนนำมารับประทาน
1. เลือกซื้อเนื้อหมูจากแหล่งจำหน่ายที่เชื่อถือได้
ก่อนซื้อเนื้อหมู ควรพิจารณาร้านค้าที่มีการจัดเก็บเนื้อสัตว์อย่างถูกสุขลักษณะ มีระบบควบคุมอุณหภูมิ และสามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งที่มาของผลิตภัณฑ์ได้
