เมื่อวันที่ 1 มิ.ย.69 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ได้โพสต์คลิปวิดีโอผ่านเพจเฟซบุ๊ก “หมอเจด” เพื่อให้ความรู้และสร้างความตระหนักเกี่ยวกับเชื้อแบคทีเรีย H. pylori (เอช ไพโลไร) หลังจากที่มีกรณีของ “นิวเคลียร์ หรรษา“ ออกมาเปิดเผยว่าต้องเข้ารับการรักษาเชื้อชนิดนี้เป็นรอบที่ 2 ซึ่งถือเป็นเรื่องสำคัญที่คนทั่วไปควรทำความเข้าใจ
เชื้อ H. pylori คืออะไรและติดได้อย่างไร?
นพ.เจษฎ์ อธิบายว่า H. pylori เป็นแบคทีเรียที่เข้าไปออกฤทธิ์ในกระเพาะอาหารของมนุษย์ โดยสาเหตุหลักของการติดเชื้อมาจากการรับประทานอาหารที่ไม่สะอาด เช่น ลาบดิบ ก้อยดิบ ปลาร้า หรือส้มตำที่ไม่สะอาด
นอกจากนี้ เชื้อยังสามารถแพร่กระจายผ่านอุจจาระ หรือติดต่อกันได้ผ่านการสัมผัสทางมือเมื่อรับประทานอาหารร่วมกัน รวมถึงการใกล้ชิดกันในครอบครัว เช่น การกอดหรือจูบลูก ก็มีโอกาสแพร่เชื้อได้เช่นกัน
อาการที่ควรสังเกต ผู้ที่ติดเชื้อส่วนใหญ่มักมีอาการคล้ายกับโรคกระเพาะอาหารทั่วไป ได้แก่
- จุกแน่นท้อง
- ปวดบริเวณลิ้นปี่
- แสบท้องหรือปวดท้องบ่อยครั้ง
ปัญหาสำคัญคือคนส่วนใหญ่มักไม่รู้ตัวว่าติดเชื้อ และมักปล่อยทิ้งไว้โดยการกินยาบรรเทาอาการเองโดยไม่เข้ารับการรักษาที่ต้นเหตุ อันตรายหากปล่อยไว้เรื้อรัง จากแผลสู่ “มะเร็ง”
หากปล่อยให้มีการติดเชื้อเรื้อรังนาน 20-40 ปี เชื้อนี้จะทำให้กระเพาะอาหารอักเสบจนกลายเป็นแผลลึก และเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง
- เลือดออกในกระเพาะอาหาร: อาจรุนแรงถึงขั้นอาเจียนเป็นเลือดและช็อกได้
- กระเพาะอาหารทะลุ: เกิดจากแผลที่กัดลึกจนทะลุ
- กระเพาะอาหารอุดตัน: การเป็นแผลซ้ำ ๆ จนเกิดพังผืดบริเวณคอขวดกระเพาะอาหาร ทำให้อาหารผ่านไม่ได้ น้ำหนักตัวลดฮวบ
- มะเร็งกระเพาะอาหาร: พบว่า 80-90% ของผู้ป่วยมะเร็งกระเพาะอาหารมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ H. pylori
นอกจากนี้ยังเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองที่บริเวณกระเพาะอาหารด้วย
วิธีการตรวจและการป้องกัน
นพ.เจษฎ์ แนะนำว่าหากมีอาการผิดปกติควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจหาเชื้อ ซึ่งมีหลายวิธี เช่น:
- การตรวจลมหายใจ (Urea Breath Test)
- การส่องกล้อง เพื่อหยิบชิ้นเนื้อไปตรวจ (CLO test)
- การตรวจอุจจาระ
หมายเหตุ การตรวจเลือดสามารถบอกได้เพียงว่า “เคยติดเชื้อ” แต่ไม่สามารถยืนยันได้ว่าปัจจุบันยังมีเชื้ออยู่หรือไม่
สำหรับการป้องกัน หมอเจดย้ำให้ยึดหลักความสะอาดตามแบบไทยคือ “กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ” ซึ่งเป็นวิธีที่ช่วยป้องกันการติดเชื้อได้ดีที่สุด พร้อมส่งกำลังใจให้ผู้ที่กำลังรักษาตัว เนื่องจากต้องอาศัยวินัยในการรับประทานยาและดูแลตัวเองอย่างมากเพื่อให้หายขาดจากเชื้อชนิดนี้
ขอบคุณ หมอเจด
