เมื่อเวลา 10.00 น. วันที่ 6 กรกฎาคม 2569 ที่ศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลนัดอ่านคำพิพากษาคดีหมายเลขดำ อ.765/2565 ซึ่งพนักงานอัยการเป็นโจทก์ฟ้อง น.ส.ทานตะวัน (ขอสงวนนามสกุล) และพวกรวม 7 คน รวมถึงนายวรเวช ซึ่งถูกควบคุมตัวอยู่ในเรือนจำ ในข้อหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และมาตรา 116 รวมถึงข้อหาดูหมิ่นเจ้าพนักงาน และต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงาน จากกรณีจัดกิจกรรมทำโพลสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับขบวนเสด็จ บริเวณลานหน้าห้างสรรพสินค้าสยามพารากอน เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2565
คดีดังกล่าวมีจุดเริ่มต้นจากการที่กลุ่มผู้ชุมนุมจัดกิจกรรมสำรวจความคิดเห็นประชาชนในหัวข้อ คุณคิดว่า ขบวนเสด็จสร้างความเดือดร้อนหรือไม่ บริเวณหน้าห้างสรรพสินค้าสยามพารากอน ก่อนที่นายระพีพงษ์ ชัยยารัตน์ สมาชิกกลุ่มศูนย์รวมประชาชนปกป้องสถาบัน (ศปปส.) จะเข้าแจ้งความดำเนินคดีที่ สน.ปทุมวัน ในข้อหาตามมาตรา 112 และมาตรา 116 ขณะที่ตำรวจได้แจ้งข้อกล่าวหาเพิ่มเติมในความผิดฐานดูหมิ่นเจ้าพนักงาน และต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงาน ตลอดระยะเวลาการพิจารณาคดีกว่า 4 ปี ศาลได้สืบพยานฝ่ายโจทก์และฝ่ายจำเลยรวมทั้งสิ้น 15 นัด ก่อนนัดฟังคำพิพากษาในวันที่ 6 กรกฎาคม 2569
ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน รายงานว่า ศาลมีคำพิพากษายกฟ้องจำเลยทั้ง 7 คน ในข้อหาตามมาตรา 112 และมาตรา 116 โดยศาลวินิจฉัยว่า การกระทำของจำเลยที่ 1 และ 2 เป็นเพียงการตั้งคำถามเพื่อสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับขบวนเสด็จเท่านั้น เนื้อหาของข้อความไม่ได้พาดพิงหรือระบุถึงบุคคลใดเป็นการเฉพาะ และไม่มีการกล่าวถึงพระนามของพระบรมวงศานุวงศ์ จึงไม่เข้าองค์ประกอบความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112
ศาลยังเห็นว่า จากพยานหลักฐานที่นำสืบ ไม่ปรากฏว่าจำเลยคนใดได้ปราศรัยหรือแสดงข้อความอันเป็นการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรืออาฆาตมาดร้ายต่อพระมหากษัตริย์ อีกทั้งแม้จำเลยที่ 1 และ 2 จะมีการชูสามนิ้วเชิงสัญลักษณ์ แต่ถือเป็นการแสดงออกภายใต้สิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งย่อมมีทั้งผู้ที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย
นอกจากนี้ ศาลวินิจฉัยว่า การกระทำของจำเลยอยู่ภายใต้เจตนารมณ์แห่งรัฐธรรมนูญ และจากพยานหลักฐานไม่ปรากฏว่ากิจกรรมดังกล่าวก่อให้เกิดความวุ่นวาย หรือมีลักษณะยุยงปลุกปั่นจนก่อให้เกิดความไม่สงบในราชอาณาจักร หรือชักจูงให้ประชาชนล่วงละเมิดกฎหมาย จึงไม่เป็นความผิดตามมาตรา 116 เช่นกัน
สำหรับจำเลยในคดีนี้ ประกอบด้วย น.ส.ทานตะวัน , ใบปอ, ฐากูร, นายวรเวช, บีม, น.ส.วรัณยา และ แบม โดยเดิมมี น.ส.เนติพร รวมอยู่ในฐานะจำเลยด้วย แต่ภายหลัง น.ส.เนติพร เสียชีวิตระหว่างถูกควบคุมตัวเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2567 หลังถูกเพิกถอนการประกันตัวเป็นครั้งที่ 2 ศาลจึงมีคำสั่งจำหน่ายคดีในส่วนของ น.ส.เนติพร ออกจากสารบบ
คดีนี้ยังเป็นหนึ่งในคดีที่ได้รับความสนใจจากสังคม เนื่องจากในปี 2565 ใบปอ และ บุ้ง หรือ น.ส.เนติพร ถูกเพิกถอนการประกันตัว และอดอาหารประท้วงเป็นเวลา 64 วัน ก่อนจะได้รับการปล่อยชั่วคราวระหว่างพิจารณาคดี ต่อมาในปี 2566 แบม ได้ขอถอนประกันตัวเอง พร้อมกับ น.ส.ทานตะวัน ซึ่งขอถอนประกันในอีกคดีหนึ่ง เพื่อประท้วงสิ่งที่ทั้งสองมองว่าเป็นความไม่เป็นธรรมในกระบวนการยุติธรรม และเรียกร้องสิทธิในการประกันตัวของผู้ต้องขังทางการเมือง โดยอดอาหารประท้วงรวม 53 วัน ก่อนที่ในที่สุดศาลจะมีคำพิพากษายกฟ้องในคดีนี้
