เตรียมตัวพบกับปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งของปี 2569 เมื่อสุริยุปราคาเต็มดวงกำลังจะเกิดขึ้นในวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ซึ่งนับเป็นสุริยุปราคาเต็มดวงครั้งแรกของปี และเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 100 ปี สำหรับพื้นที่บนแผ่นดินใหญ่ของประเทศสเปน ที่จะได้สัมผัสเงาของดวงจันทร์บดบังดวงอาทิตย์จนมืดมิด และในรอบประมาณ 27 ปี สำหรับยุโรปภาคพื้นทวีป นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999)
โดยแนวคราสเต็มดวง (Path of Totality) จะพาดผ่านพื้นที่ทางซีกโลกเหนือ เริ่มตั้งแต่กรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ รัสเซียตอนเหนือ มหาสมุทรแอตแลนติก สเปน และพื้นที่เล็กๆ ทางตะวันออกเฉียงเหนือของโปรตุเกส จุดรับชมที่ดีที่สุด คือ ชายฝั่งตะวันตกของไอซ์แลนด์ จะเป็นจุดที่เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงได้นานที่สุด ส่วนทางตอนเหนือของสเปนเป็นอีกหนึ่งทำเลยอดนิยมเนื่องจากมีโอกาสที่ท้องฟ้าจะแจ่มใสและเข้าถึงพื้นที่ได้สะดวก
ขณะที่ พื้นที่อื่นๆ ในซีกโลกเหนือ เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา และเกือบทั้งหมดของยุโรป รวมถึงแอฟริกาตะวันตกเฉียงเหนือ จะเห็นเป็นสุริยุปราคาบางส่วน ซึ่งหนึ่งในไฮไลต์สำคัญของครั้งนี้ คือ “Sunset Eclipse” หรือสุริยุปราคาขณะพระอาทิตย์ตกดิน ซึ่งจะเกิดขึ้นในบางพื้นที่ของยุโรปตะวันตกและแอฟริกา โดยดวงอาทิตย์จะลับขอบฟ้าไปในขณะที่ยังถูกดวงจันทร์บดบังอยู่ สร้างภาพที่สวยงามและหาดูได้ยาก นอกจากนี้ ปรากฏการณ์นี้ยังเกิดขึ้นในช่วงเดียวกับฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ (Perseid meteor shower)อีกด้วย
แต่เป็นที่น่าเสียดายว่าปรากฏการณ์ครั้งนี้ ไม่สามารถสังเกตเห็นได้ในประเทศไทย
อย่างไรก็ตาม องค์การ NASA จะถ่ายทอดสดให้คนทั่วโลกได้ชม พร้อมใช้โอกาสนี้ดำเนินภารกิจวิจัยสำคัญ ได้แก่
1. การบินไล่ล่าเงา: NASA จะส่งเครื่องบินวิจัย WB-57 บินติดตามเงาของดวงจันทร์เพื่อศึกษาชั้นบรรยากาศโคโรนา (ชั้นนอกสุดของดวงอาทิตย์) ให้ได้นานขึ้น
2. บอลลูนวิทยาศาสตร์: โครงการ Nationwide Eclipse Ballooning Project จะส่งนักศึกษาไปยังไอซ์แลนด์และสเปนเพื่อปล่อยบอลลูนตรวจอากาศ ศึกษาการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและความดันจากการที่แสงอาทิตย์หายไปอย่างฉับพลัน
ช่องทางการรับชมและการเตรียมตัว
สำหรับผู้ที่อยู่ในเส้นทางคราส สิ่งที่สำคัญที่สุดคือความปลอดภัย
-ต้องสวมแว่นกรองแสงอาทิตย์มาตรฐาน (Eclipse glasses) ตลอดเวลาที่ชมคราสบางส่วน
-ห้ามมองดวงอาทิตย์ด้วยตาเปล่า ยกเว้นในช่วงเวลาสั้นๆ ที่เกิดคราสเต็มดวงเท่านั้น
-สามารถชมผ่านวิธีทางอ้อม เช่น กล้องรูเข็ม เพื่อความปลอดภัยของดวงตา
สำหรับชาวไทยและผู้สนใจทั่วโลก
NASA จะทำการถ่ายทอดสดผ่าน NASA Live เริ่มตั้งแต่เวลา 13.15 น. (EDT) ของวันที่ 12 สิงหาคม หรือตรงกับเวลา 00.15 น. ของวันที่ 13 สิงหาคม ตามเวลาประเทศไทย โดยจะมีนักวิทยาศาสตร์คอยให้ความรู้และตอบคำถามสดๆ ตลอดปรากฏการณ์ นี่คือโอกาสครั้งสำคัญที่จะได้ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ทางดาราศาสตร์ผ่านหน้าจอ หรือหากใครมีแผนเดินทางไปยุโรปในช่วงดังกล่าว นี่คือประสบการณ์ชีวิตที่ไม่ควรพลาดเลยค่ะ
