จากสถานการณ์การสู้รบในตะวันออกกลาง จนส่งผลให้ทั่วทั้งโลกเกิดความตึงเครียด แต่จากสงครามในครั้งนี้ กลับมีคำถามว่า หากเกิดสงครามโลกขึ้นมาอีกครั้ง ประเทศใดบ้างที่ยึดครองได้ยากที่สุด อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยังไม่มีดัชนีหรือการจัดอันดับอย่างเป็นทางการในเรื่องนี้ นักวิเคราะห์จึงมักประเมินจากหลายปัจจัยประกอบกัน ไม่ว่าจะเป็นขนาดของประเทศ ลักษณะภูมิประเทศ ระยะห่างจากคู่ขัดแย้ง รวมถึงบทเรียนจากสงครามในอดีต เพื่ออธิบายว่า ทำไมบางประเทศจึงถูกมองว่าเข้ายึดครองได้ยาก ทั้งนี้ เรื่องที่จะกล่าวต่อไปนี้เป็นเพียงบทวิเคราะห์จากข้อมูลที่ทราบเท่านั้น
1. รัสเซีย
รัสเซียถูกยกเป็นตัวอย่างอยู่บ่อยครั้ง เพราะเป็นประเทศที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ที่สุดในโลก ครอบคลุมถึง 11 เขตเวลา ความกว้างใหญ่ของดินแดนทำให้การบุกลึกเข้าไปต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมหาศาล ทั้งด้านกำลังพล เสบียง และการควบคุมพื้นที่ในระยะยาว ประวัติศาสตร์ยังเคยแสดงให้เห็นแล้วว่า กองทัพที่พยายามบุกเข้าไปในรัสเซีย เช่น กองทัพนโปเลียนในปี 1812 หรือการรุกรานของเยอรมนีในปี 1941 ต่างต้องเผชิญความยากลำบากอย่างหนัก
2. สวิตเซอร์แลนด์
แม้สวิตเซอร์แลนด์จะมีขนาดประเทศไม่ใหญ่ แต่ภูมิประเทศกลับเป็นปราการสำคัญ เทือกเขาแอลป์ที่ปกคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศ ทำให้เส้นทางคมนาคมมีจำกัด ทั้งช่องเขาแคบและภูเขาสูง ส่งผลให้การเคลื่อนกำลังทหารขนาดใหญ่ทำได้ยาก จึงช่วยเพิ่มความได้เปรียบให้ฝ่ายป้องกันอย่างมาก
3. อัฟกานิสถาน
ประเทศนี้มักถูกกล่าวถึงในฐานะดินแดนที่ควบคุมได้ยาก เนื่องจากภูมิประเทศส่วนใหญ่เต็มไปด้วยเทือกเขาและพื้นที่ขรุขระ มีหุบเขาลึกและยอดเขาสูงจำนวนมาก บางแห่งสูงกว่า 6,000 เมตร ลักษณะพื้นที่แบบนี้ทำให้การเข้าควบคุมพื้นที่อย่างต่อเนื่องเป็นเรื่องยาก และเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้อัฟกานิสถานถูกมองว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่ยึดครองได้ยากที่สุดในระยะยาว
4. ญี่ปุ่น
ญี่ปุ่นมีข้อได้เปรียบจากการเป็นประเทศหมู่เกาะ การจะเข้าถึงแผ่นดินหลักจำเป็นต้องข้ามทะเลก่อน อีกทั้งพื้นที่ภายในประเทศกว่า 80% เป็นภูเขา ซึ่งไม่เอื้อต่อการเคลื่อนกำลังและการควบคุมพื้นที่อย่างรวดเร็ว ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง การสู้รบที่โอกินาวาทำให้ฝ่ายสหรัฐประเมินว่า หากต้องบุกแผ่นดินญี่ปุ่นจริง อาจต้องเผชิญความสูญเสียอย่างมหาศาล
5. นิวซีแลนด์
แม้จะไม่ใช่ประเทศที่มีกำลังทหารขนาดใหญ่ แต่ความได้เปรียบสำคัญของนิวซีแลนด์คือความโดดเดี่ยวทางภูมิศาสตร์ ประเทศตั้งอยู่ห่างไกลจากศูนย์กลางความขัดแย้งของโลก และอยู่ห่างจากออสเตรเลียซึ่งเป็นเพื่อนบ้านที่ใกล้ที่สุดมากกว่า 1,600 กิโลเมตร เมื่อรวมกับการเป็นประเทศเกาะ ทำให้การส่งกำลังทหารและการดูแลพื้นที่ยึดครองมีต้นทุนสูงมาก
โดยรวมแล้ว ปัจจัยอย่างขนาดประเทศ ภูมิประเทศ และที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ ล้วนเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้บางประเทศถูกมองว่า ยึดครองได้ยาก มากกว่าประเทศอื่น ๆ แม้จะไม่มีการจัดอันดับอย่างเป็นทางการก็ตาม ดังนั้นหากพูดถึง ประเทศที่ยึดครองยากที่สุด ในเชิงวิเคราะห์ รัสเซีย สวิตเซอร์แลนด์ อัฟกานิสถาน ญี่ปุ่น และนิวซีแลนด์ คือรายชื่อที่มีเหตุผลรองรับจากข้อมูลภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์ค่อนข้างชัดเจน
