กระเทียมมีขายทุกที่ในตลาด แต่เห็น 4 ลักษณะนี้ อย่าซื้อเด็ดขาด—แจกฟรีก็ไม่ควรเอา
กระเทียมคือวัตถุดิบสามัญประจำครัวไทย แทบทุกบ้านต้องมีติดไว้ ทั้งใช้ผัด ตำ แกง หรือกินสดเพื่อประโยชน์ต่อสุขภาพ ด้วยภาพลักษณ์ที่ “ธรรมดาและปลอดภัย” ทำให้หลายคนเผลอซื้อโดยไม่สังเกตคุณภาพ แต่รู้หรือไม่ว่า กระเทียมบางหัวอาจแฝงความเสี่ยงต่อสุขภาพอย่างคาดไม่ถึง ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอาหารเตือนว่า หากพบกระเทียม 4 ลักษณะต่อไปนี้ ควรหลีกเลี่ยงทันที ต่อให้แจกฟรีก็ไม่ควรนำเข้าบ้าน
1) กระเทียมขึ้นรา—อันตรายเงียบที่มองข้ามไม่ได้
กระเทียมที่มีจุดสีเขียว เทา หรือดำ โดยเฉพาะบริเวณโคนหรือกลีบด้านใน คือสัญญาณของเชื้อรา เชื้อราบางชนิดสามารถผลิต สารพิษไมโคท็อกซิน ซึ่งเป็นพิษต่อระบบตับและไต และอาจเพิ่มความเสี่ยงโรคเรื้อรังเมื่อสะสมในร่างกาย การปอกทิ้งเฉพาะส่วนที่เห็นรา ไม่ช่วยให้ปลอดภัย เพราะสปอร์เชื้อราอาจแพร่กระจายไปแล้วทั้งหัว
คำแนะนำ: หากเห็นราขึ้นแม้เพียงเล็กน้อย ให้ทิ้งทั้งหัวทันที
2) กระเทียมงอกยาว—คุณค่าลด ความเสี่ยงเพิ่ม
หลายคนคิดว่ากระเทียมงอกยังพอกินได้ ความจริงคือเมื่อกระเทียมเริ่มงอก สารอาหารสำคัญจะถูกดึงไปเลี้ยงต้นอ่อน ทำให้รสชาติฝาด ขม และคุณค่าทางโภชนาการลดลง อีกทั้งในบางกรณีอาจเกิดสารที่ระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหาร โดยเฉพาะผู้ที่กระเพาะอ่อนแอ
คำแนะนำ: งอกสั้นมากอาจตัดทิ้งและปรุงสุกให้ทั่ว แต่หากงอกยาวหรือหลายกลีบ ควรหลีกเลี่ยง
3) กระเทียมเนื้อแฉะ มีกลิ่นฉุนผิดปกติ
กระเทียมสดคุณภาพดีควรแน่น แข็ง และมีกลิ่นฉุนตามธรรมชาติ หากบีบแล้วนิ่ม แฉะ มีน้ำซึม หรือมีกลิ่นเปรี้ยว-เหม็น นั่นหมายถึงเริ่มเน่าเสียและมีการย่อยสลายจากจุลินทรีย์ การบริโภคกระเทียมสภาพนี้เสี่ยงต่อ อาหารเป็นพิษ ทำให้ท้องเสีย คลื่นไส้ และอาเจียน
คำแนะนำ: เลือกหัวที่แน่น แห้ง เปลือกตึง ไม่มีรอยช้ำ
4) กระเทียมสีซีดผิดธรรมชาติ หรือมีคราบขาวคล้ายผง
กระเทียมบางล็อตอาจผ่านการเก็บรักษาที่ไม่เหมาะสม หรือปนเปื้อนสารเคมี/เชื้อราที่ตาเปล่ามองไม่ชัด ลักษณะสีซีดผิดปกติ คราบขาวเป็นผง หรือผิวดูแห้งฟูผิดธรรมชาติ อาจสะท้อนถึงการเสื่อมคุณภาพหรือการปนเปื้อนระหว่างขนส่งและจัดเก็บ
คำแนะนำ: เลี่ยงกระเทียมที่สีไม่สม่ำเสมอหรือมีคราบผิดปกติ แม้ราคาจะถูกกว่ามาก
เลือกอย่างไรให้ปลอดภัยและได้คุณภาพ
เลือกหัวแน่น เปลือกแห้ง สะอาด ไม่มีรอยช้ำ
กลิ่นฉุนชัด แต่ไม่เหม็นเปรี้ยว
หลีกเลี่ยงหัวที่งอก ขึ้นรา หรือเนื้อแฉะ
ซื้อจากแหล่งที่หมุนเวียนสินค้าเร็ว เก็บรักษาโปร่ง อากาศถ่ายเท
เก็บอย่างไรให้นานและไม่เสีย
เก็บในที่แห้ง เย็น อากาศถ่ายเท ไม่โดนแดด
ไม่แช่ตู้เย็นในช่องชื้น
แยกจากผักที่ปล่อยความชื้นสูง
ตรวจเช็กเป็นระยะ หากพบหัวเสียให้แยกทิ้งทันที
บทสรุป
กระเทียมจะดีต่อสุขภาพก็ต่อเมื่อ สด สะอาด และปลอดภัย เท่านั้น การรู้จักสังเกต 4 ลักษณะอันตราย—ขึ้นรา งอกยาว เนื้อแฉะมีกลิ่นผิดปกติ และสี/คราบผิดธรรมชาติ—ช่วยปกป้องทั้งครอบครัวจากความเสี่ยงที่ไม่ควรเกิดขึ้นในครัวของคุณ จำไว้ว่า ของถูกหรือของฟรี ไม่คุ้มค่า หากแลกมาด้วยสุขภาพ
